در این بخش به دو مورد دیگر از آداب حضور در مسجد اشاره می کنم.

• اسلام توجه زیادی به حقوق مردم دارد . بنابراین از مردم می خواهد که وقتی از چیزهایی استفاده کردند که بوی آن، مردم را می آزارد، به مسجد که یک مکان عمومی است وارد نشوند . امام علی علیه السلام می فرماید:

             مَنْ أَكَلَ‏ شَيْئاً مِنَ الْمُؤْذِيَاتِ رِيحُهَا فَلَا يَقْرَبَنَّ الْمَسْجِدَ. (1)

             هر کسی چیزی خورده است که بوی آن مردم را می آزارد به مسجد نزدیک نشود.

• از دیگرآداب حضور در مسجد این است که انسان سخنان لغو و ناروا را در مسجد بر زبان نیاورد.

            پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمودند:
           لَحَدِيثُ‏ الْبَغْيِ‏ فِي الْمَسْجِدِ يَأْكُلُ الْحَسَنَاتِ كَمَا تَأْكُلُ الْبَهِيمَةُ الْحَشِيشَ‏.(2)
           سخن ناروا در مسجد، حسنات و خوبی های انسان را می خورد آن گونه که چارپایان، علف ها را می خورند.
           هم چنین پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله در روایت دیگری می فرمایند:
          يَأْتِي فِي آخِرِ الزَّمَانِ قَوْمٌ يَأْتُونَ الْمَسَاجِدَ فَيَقْعُدُونَ حَلَقاً ذِكْرُهُمْ لِلدُّنْيَا وَ حُبِّ الدُّنْيَا لَا تُجَالِسُوهُمْ فَلَيْسَ لِلَّهِ فِيهِمْ حَاجَةٌ (3)
          فرمود پيغمبر (ص) كه خواهند آمد در آخر الزمان مردمانى از امّت من در مسجدها و بنشينند در آن حلقها ذكر ايشان دنيا و حب دنيا است با ايشان منشين كه نيست خدا را با ايشان          حاجتى.

        ————————————————————————–

(1)( الفصول المهمة في أصول الأئمة (تكملة الوسائل) / ج‏2 / 83 / باب 3 ….. ص : 83) 

(2)( مستدرك الوسائل و مستنبط المسائل / ج‏3 / 371 / 11….. ص : 370)

(3)(مستدرك الوسائل و مستنبط المسائل، ج‏3، ص: 371)

خواندن نماز تحیت مسجد از دیگر آداب حضور در مسجد می باشد.

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمودند:
لَا تَجْعَلُوا الْمَسَاجِدَ طُرُقاً حَتَّى تُصَلُّوا فِيهَا رَكْعَتَيْن‏( من لا يحضره الفقيه ؛ ج‏4 ؛ ص4)
مساجد را محل عبور و مرور نكنيد مگر اينكه در هنگام گذشتن دو ركعت نماز (تحيّت‏ مسجد) بگزاريد.
هم چنین روایت ذیل، خواندن نماز تحیت را از حقوق مسجد بر می شمرد:
قال عَلِيٍّ (ع):أَنَّهُ كَانَ يَقُولُ: مِنْ حَقِّ الْمَسْجِدِ إِذَا دَخَلْتَهُ أَنْ تُصَلِّيَ فِيهِ رَكْعَتَيْنِ(مستدرك الوسائل و مستنبط المسائل ج‏3 ؛ ص395)

همچنین اسلام توجه زیادی به حقوق مردم دارد . بنابراین از مردم می خواهد که وقتی از چیزهایی استفاده کردند که بوی آن، مردم را می آزارد، به مسجد که یک مکان عمومی است وارد نشوند .امام علی علیه السلام می فرماید:

مَنْ أَكَلَ‏ شَيْئاً مِنَ الْمُؤْذِيَاتِ رِيحُهَا فَلَا يَقْرَبَنَّ الْمَسْجِدَ. ( الفصول المهمة في أصول الأئمة (تكملة الوسائل) / ج‏2 / 83 / باب 3 ….. ص : 83)
هر کسی چیزی خورده است که بوی آن مردم را می آزارد به مسجد نزدیک نشود.

_____________________________________________

(1)( من لا يحضره الفقيه ؛ ج‏4 ؛ ص4)
(2)(مستدرك الوسائل و مستنبط المسائل ج‏3 ؛ ص395)
(3)( الفصول المهمة في أصول الأئمة (تكملة الوسائل) / ج‏2  ص : 83)

انسان برای حاضر شدن در هر مکانی نیازمند آن است که اصولی را رعایت کند مثلا برای حضور در مهمانی نیازمند لباس مخصوص و آراستگی در خور آن مهمانی است یا برای حاضر شدن در محل کار و یا تحصیل باید اصول وآداب دیگری را رعایت کند. هم چنین انسان برای حضور در مسجد هم باید آدابی را رعایت کند که به بعضی از آن ها در ذیل اشاره می کنیم.
1.انسان برای حضور در مسجد با طهارت باشد.

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله می فر مایند: لَا تَدْخُلِ‏ الْمَسَاجِدَ إِلَّا بِالطَّهَارَةِ (1)
داخل مسجد نشوید مگر با طهارت.
2.مستحب است انسان هنگام داخل و خارج شدن از مسجد دعاهای مأثوره را بخواند.
پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله می فر مایند: إ ِذَا دَخَلَ الْعَبْدُ الْمَسْجِدَ فَقَالَ أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ قَالَ أَوَّهْ كَسَرَ ظَهْرِي وَ كَتَبَ اللَّهُ لَهُ بِهَا عِبَادَةَ سَنَةٍ وَ إِذَا خَرَجَ مِنَ الْمَسْجِدِ يَقُولُ مِثْلَ ذَلِكَ كَتَبَ اللَّهُ لَهُ بِكُلِّ شَعْرَةٍ عَلَى بَدَنِهِ مِائَةَ حَسَنَةٍ وَ رَفَعَ‏ لَهُ مِائَةَ دَرَجَة ٍ(2)
هنگامی که بنده ای داخل مسجد شود پس بگوید اعوذ بِاللَّهِ مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ بگوید شيطان كه آه شكست پشت من و بنويسد خدا از براى وى باين كلمه عبادت يك ساله و چون بيرون آيد از مسجد و بگويد مثل اين، بنويسد خدا از براى او به هر موئى كه در بدن اوست صد حسنه و رفيع كند از براى او صد درجه.
امام علی علیه السلام می فرماید: أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ص كَانَ إِذَا دَخَلَ الْمَسْجِدَ قَالَ اللَّهُمَّ افْتَحْ لِي أَبْوَابَ رَحْمَتِكَ فَإِذَا خَرَجَ قَالَ اللَّهُمَّ افْتَحْ لِي أَبْوَابَ‏ رِزْقِكَ‏ (3)
رسول خدا هنگامی که داخل مسجد می شد می گفت اللَّهُمَّ افْتَحْ لِي أَبْوَابَ رَحْمَتِكَ و هنگامی که خارج می شد می گفت قَالَ اللَّهُمَّ افْتَحْ لِي أَبْوَابَ‏ رِزْقِكَ‏.
3. با پای راست داخل مسجد شود و با پای چپ خارج شود.
وَ قَالَ ص: إِذَا دَخَلَ الْمُؤْمِنُ الْمَسْجِدَ فَيَضَعُ رِجْلَهُ الْيُمْنَى قَالَتِ الْمَلَائِكَةُ غَفَرَ اللَّهُ لَكَ وَ إِذَا خَرَجَ فَوَضَعَ رِجْلَهُ الْيُسْرَى قَالَتِ الْمَلَائِكَةُ حَفِظَكَ اللَّهُ وَ قَضَى لَكَ الْحَوَائِجَ وَ جَعَلَ مُكَافَاتَكَ الْجَنَّة(4)
فرمود پيغمبر (ص) كه چون داخل‏شود مؤمن در مسجد و پيش گذارد پاى راست را گويند فرشتگان كه بيامرزد خدا ترا و چون بيرون آيد و پيش گذارد پاى چپ را گويند فرشتگان كه حفظ كند خدا ترا و قضا كند از براى تو حاجتها را و بگرداند مكافات تو بهشت را.

این مطلب ادامه دارد……

___________________________________

(1)(مستدرك الوسائل و مستنبط المسائل، ج‏3، ص: 389)
(2)( مستدرك الوسائل و مستنبط المسائل، ج‏3، ص: 389)
(3)( مستدرك الوسائل و مستنبط المسائل، ج‏3، ص: 390)
(4)( مستدرك الوسائل و مستنبط المسائل ؛ ج‏3 ؛ ص393 )

غرض ز مسجد و میخانه ام وصال شماست               جز این خیال ندارم، خدا گواه من است
مسجد در لغت به معنای محل نماز گذاردن و محل بر پایی جماعت است و در روایات از آن به عنوان بیوت الله فی الارض یاد شده است. خداوند در قرآن کریم می فرماید:
وَ أَنَّ الْمَساجِدَ لِلَّهِ فَلا تَدْعُوا مَعَ اللَّهِ أَحَداً (جن-18)
و اينكه مساجد از آن خدا است، در اين مساجد احدى را با خدا نخوانيد.
همچنین خداوند در جای دیگری می فرماید:”
قُلْ أَمَرَ رَبِّي بِالْقِسْطِ وَ أَقِيمُوا وُجُوهَكُمْ عِنْدَ كُلِّ مَسْجِدٍ وَ ادْعُوهُ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ كَما بَدَأَكُمْ تَعُودُونَ (29-اعراف)
بگو پروردگارم به عدالت فرمان داده است، و توجه خويش را در هر مسجد (و به هنگام عبادت) به سوى او كنيد و او را بخوانيد و دين (خود) را براى او خالص گردانيد، (و بدانيد) همانگونه كه در آغاز شما را آفريد (بار ديگر در رستاخیز) بازمى‏گرديد.
از این رو می توان مساجد را محل پرستش خالصانه و ذکر و یاد خداوند دانست.در روایات بسیاری اهمیت عبادت در مساجد و فضیلت آن بیان شده است . امام صادق علیه السلام می فرماید:
عَلَيْكُمْ بِإِتْيَانِ الْمَسَاجِدِ فَإِنَّهَا بُيُوتُ‏ اللَّهِ فِي الْأَرْضِ‏ وَ مَنْ أَتَاهَا مُتَطَهِّراً طَهَّرَهُ اللَّهُ مِنْ ذُنُوبِهِ وَ كُتِبَ مِنْ زُوَّارِهِ فَأَكْثِرُوا فِيهَا مِنَ الصَّلَاةِ وَ الدُّعَاءِ وَ صَلُّوا فِي الْمَسَاجِدِ فِي بِقَاعٍ مُخْتَلِفَةٍ فَإِنَّ كُلَّ بُقْعَةٍ تَشْهَدُ لِلْمُصَلِّي عَلَيْهَا يَوْمَ الْقِيَامَة (روضة الواعظين و بصيرة المتعظين (ط - القديمة) ؛ ج‏2 ؛ ص337)
بر شما باد به رفتن به مساجد كه آنها خانه‏هاى خدا در زمين است. هر كس در حالى كه خود را پاكيزه كرده باشد به مسجد برود، خدايش او را از گناهان پاك مى‏كند و او را از زائران خود مى‏نويسد. در مساجد بسيار نماز بگزاريد و دعا كنيد و در مساجد مختلف نماز بگزاريد كه هر سرزمين و بقعه، روز رستاخيز براى كسى كه در آن نماز گزارده است گواهى مى‏دهد.